prof. zw. dr hab.

Ewa Kołodziejek

językoznawczyni

ewakolodziejek.pl

Kilka słów o sobie

Witam Państwa na swojej stronie.

Jestem profesorką nauk humanistycznych, pracuję w Instytucie Językoznawstwa Uniwersytetu Szczecińskiego.

Prowadzę wykłady i konwersatoria z lingwistyki kulturowej, kultury języka polskiego, ortografii i interpunkcji, poprawnej polszczyzny w praktyce.

Jestem autorką trzech monografii naukowych:

  • Gwara środowiskowa marynarzy na tle subkultury marynarskiej (Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 1994)
  • Człowiek i świat w języku subkultur (Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2005, wyd. II zmienione 2015)
  • Nowe, nowsze, najnowsze. O zmianach we współczesnej polszczyźnie (Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2019)

i współautorką monografii:

  • Młode słowa (obraz świata, kreacje, konteksty), (współaut: Bartek Chaciński, Marek Łaziński, Anna Wileczek), Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa 2023

Jestem wiceprzewodniczącą Rady Języka Polskiego, przewodniczącą Zespołu Retoryki i Komunikacji Publicznej RJP, członkinią Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, Komisji Socjolingwistyki przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów, przewodniczącą szczecińskiego oddziału Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego.

Istotnym obszarem mojej aktywności zawodowej jest popularyzacja wiedzy i edukacja językowa Polaków. Jako pełnomocniczka Rektora Uniwersytetu Szczecińskiego ds. prostego języka i współautorka standardu prostego języka https://usz.edu.pl/prosty-jezyk-na-us/ prowadzę szkolenia z upraszczania tekstów specjalistycznych i urzędowych.

Prowadzę też warsztaty z poprawnej polszczyzny dla różnych grup zawodowych.

Jestem autorką felietonów prasowych z cyklu Językowa corrida zamieszczanych od 1991 r. w magazynie "Kuriera Szczecińskiego". Za działalność edukacyjną zostałam wyróżniona tytułem Szczecinianka Roku 2015.

Wymiernym efektem działalności popularyzatorskiej są zbiory felietonów poświęconych poprawnej polszczyźnie:

  • Językowa corrida. Jak mówić i pisać poprawnie. Poradnik dla całej rodziny (Szczecin 1995)
  • Językowa corrida 2, czyli walki z bykami ciąg dalszy (Szczecin 1999)
  • Licz się ze słowami... Językowa corrida 3 (Szczecin 2003)
  • Walczymy z bykami. Poradnik językowy PWN (Warszawa 2010, wydanie II zmienione 2023)
  • Potyczki z polszczyzną. Poradnik językowy PWN (Warszawa 2019)

W Instytucie Językoznawstwa Uniwersytetu Szczecińskiego prowadzę internetową poradnię językową - poradnia.jezykowa@usz.edu.pl. Świadectwem wieloletniej działalności poradni jest współautorska publikacja (z Marią Kabatą i Rafałem Sidorowiczem):

  • E-porady językowe (Wydawnictwo Naukowe US, Szczecin 2009)

1 stycznia 2025 r. objęłam kierownictwo poradni językowej PWN, którą prowadzę wraz z dr. Rafałem Sidorowiczem https://sjp.pwn.pl/poradnia.

Od ponad 30 lat opiekuję się studenckim naukowym Kołem Młodych Językoznawców. Jego członkinie i członkowie rejestrują przeobrażenia współczesnej polszczyzny, zbierają nowe słownictwo, piszą referaty wygłaszane na ogólnopolskich konferencjach studenckich, uczestniczą w obozach naukowych w różnych regionach Polski.
Pod moją redakcją ukazało się sześć Zeszytów Studenckich Prac Naukowych Koła Młodych Językoznawców.
Osiągnięciem Koła jest pierwsze na szczecińskiej polonistyce językoznawcze czasopismo studenckie Wyjątek.

Z myślą o swoich studentach napisałam podręcznik:

  • Poprawna polszczyzna w praktyce. Poradnik dla tych, którzy chcą dobrze mówić i pisać po polsku (Szczecin 1998, wyd. II poprawione 2002).

Doświadczenie zdobyte w wieloletniej działalności edukacyjnej, poradniczej i dydaktycznej wykorzystuję w praktyce, sporządzając różnego typu opinie i ekspertyzy językowe.

Ostatnie publikacje

Poradnik językowy

Poradnik językowy

Od 1 stycznia 2026 roku wchodzi w życie 11 zmian w polskiej ortografii, dotyczących m.in. pisowni łącznej i rozdzielnej oraz użycia wielkich liter. Zostały one opracowane przez Radę Języka Polskiego na podstawie obserwacji współczesnego uzusu językowego. Nowe reguły nie wprowadzają rewolucji, lecz porządkują i upraszczają dotychczasowe zasady, eliminując niejednoznaczności i trudne wyjątki. Prezentowany słownik koncentruje się na słownictwie ilustrującym wprowadzone zmiany i ma pomóc użytkownikom w świadomym, swobodnym posługiwaniu się językiem w nowej, bardziej przejrzystej rzeczywistości ortograficznej.

zobacz więcej

Monografia

Monografia

Praca czworga autorów jest próbą analizy ogromnej bazy danych zgromadzonej w latach 2016–2022 (zestawianie danych i analizy statystyczne wykonała Katarzyna Janus-Kwiatkowska), z myślą o wnioskach natury ogólnej. Książka bynajmniej nie pretenduje do całościowego opisu języka i kultury współczesnej młodzieży.

zobacz więcej
Językowa corrida

Językowa corrida

Jak mówić i pisać poprawnie. Poradnik dla całej rodziny

Osiedle pod Lipami

Jak zapisać nazwy osiedli? Zgodnie z nową regułą ortograficzną wyraz osiedle stojący przed nazwą własną piszemy wielką literą, na przykład Osiedle Słoneczne, Osiedle Wichrowe Wzgórza, Osiedle Kosmonautów, Osiedle Maltańskie. Słowo osiedle wchodzi bowiem w zakres nazwy, więc pisownia wielką literą jest uzasadniona.

No dobrze, zapytają czytelnicy, a co, jeśli nazwa własna jest wyrażeniem przyimkowym, na przykład Pod Lipami, Na Zatorzu, Pod Dębową Górą, Nad Zatoką? W nazwie dwuczłonowej oba wyrazy pisze się wielką literą, bez względu na to, jaką są częścią mowy. Jeśli nazwa zaczyna się od przyimka, to on także pisany jest wielką literą. Dlaczego trzeba to podkreślić? Ano dlatego, że inna reguła mówi tak: jeśli przyimek stoi wewnątrz nazwy, to pisze się go małą literą, na przykład Plac na Rozdrożu, Restauracja pod Kogutem, Bar u Miśka. Jeśli więc pełna nazwa składa się z wyrazu osiedle i wyrażenia przyimkowego, to przyimek piszemy małą literą: Osiedle pod Lipami, Osiedle na Zatorzu, Osiedle pod Dębową Górą, Osiedle nad Zatoką.

Słowa osiedle możemy użyć w dwóch funkcjach: jako nazwy pospolitej i jako nazwy własnej. Na przykład w zdaniu: W festynie wzięli udział mieszkańcy trzech osiedli: Pod Lasem, Na Wyspie, Nad Skarpą słowo osiedle jest nazwą pospolitą o znaczeniu ‘skupisko domów mieszkalnych będących częścią miasta’. Nazwą własną natomiast jest w zdaniu zbudowanym inaczej: W festynie wzięli udział mieszkańcy Osiedla pod Lasem, Osiedla na Wyspie i Osiedla nad Skarpą. Te ortograficzne niuanse pokazują, że do opanowania reguł pisowni potrzebna jest też podstawowa wiedza o gramatyce polszczyzny.

Używamy plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość. Kontynuując korzystanie z naszej strony, zgadzasz się z naszą polityką dotyczącą plików typu cookies.